شركت بورس ضرورت‌ها و دلایل افزایش ۳۰ دقیقه‌ای زمان معاملات بازار سهام را اعلام كرد و اثرات این اقدام را بررسی كرده است.
سهام شركت های بورسی كشور در حالی از ساعت ۹ صبح تا ۱۲ و سی دقیقه روز های شنبه تا چهارشنبه مورد معامله قرار می گیرد كه شركت بورس به عنوان بالاترین مقام اجرایی بازار سرمایه برنامه افزایش ۳۰ دقیقه ای معاملات را در نظر دارد و براین اساس با تهیه گزارشی توجیهی اعلام كرده به ۴ دلیل باید زمان معاملات افزایش یابد.
این شركت اعلام داشته جهانی شدن بازارهای اوراق بهادار، پذیرش متقابل شركت‌ها در بازارهای مختلف، افزایش تعداد ابزارهای معاملاتی و بازیگران بازار و همچنین رشد معاملات آن لاین، افزایش ساعات كاری بازارهای بزرگ دنیا را اجتناب ناپذیر ساخته به گونه‌ای كه در حال حاضر بورس‌های اوراق بهادار در حال حركت به سوی افزایش بیشتر نشست‌ها و ساعات معاملاتی و احتمالا معاملات ۲۴ ساعته با كمك تكنولوژی‌های پیشرفته هستند و بورس اوراق بهادار تهران نیز بر حسب ضرورت‌ها و دلایلی باید به دنبال افزایش ساعات معاملاتی جلسه صبح خود باشد.
● مقایسه ساعات معاملاتی برخی از بورس‌ها
براساس این گزارش ، بورس‌های بزرگ آمریكا، یعنی نیویورك، نزدك و امكس طی سال اخیر ساعات كاری خود را افزایش دادند به ویژه، نزدك كه شبكه‌ی معاملاتی ۲۴ ساعته‌ای را از راه‌اندازی كرده است تا بتواند به تقاضای روزافزون بازار پاسخ گوید.
بازار سهام و مشتقه‌ی اروپا هم با افزایش تعداد و زمان جلسات معاملاتی خود به دنبال ارتباط نزدیك‌تر با سرمایه‌گذاران آمریكایی و همپوشانی با بازارهای ایالات متحده هستند و برای مثال، بورس میلان ساعت معاملاتی خود را به ۳۰/۲۰ و بورس بوركس ساعات كاری خود را تا ۰۰/۲۰ افزایش دادند و خود را به عنوان پیشگامان نشست‌های معاملاتی ۲۴ ساعته در اروپا معرفی كرده‌اند.
بورس‌های سهام و مشتقه‌ی آسیایی نیز در حال افزایش ساعات معاملاتی خودبه صورت تدریجی و مرحله‌ای هستند. بورس سهام و بورس ابزار مشتقه تایوان ساعات معاملاتی خود را به میزان یك ساعت و ۴۵ دقیقه افزایش داده‌اند. بورس كره ۱ ساعت از وقت ناهار پیش‌بینی شده بین نشست‌های معاملاتی را حذف كرده و افزایش ساعات معاملاتی تا ۴ بعد از ظهر را اعمال نموده است.
بورس توكیو جلسه‌ی معاملاتی شبانگاهی از ساعت ۳۰/۲۰ تا ۳۰/۲۳ به وقت محلی را با هدف افزایش معاملات سهام از طریق معاملات اینترنتی سهامداران خرد، معرفی كرده است. بورس شانگ‌های و شن‌زن هم در حال معرفی جلسه‌ای معاملاتی شبانگاهی هستند.
به عبارت دیگر علاوه بر بورس‌های توسعه یافته، بسیاری از بازارهای در حال توسعه نیز به دنیال افزایش تعداد و ساعت نشست‌های معاملاتی برای پاسخگویی به تقاضاهای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی هستند.
از این رو ضروری است بورس تهران هم كه به دنبال به كارگیری ابزارهای جدید، افزایش حجم و تعداد دفعات معاملات و همچنین همكاری با بورس‌های دیگر برای پذیرش و معاملات اوراق بهادار است، افزایش ساعات معاملاتی را در دستور كار قرار دهد.
● دلایل توجیهی
در حال حاضر فعالیت بورس تهران در روزهای معاملاتی در ۳ ساعت و ۳۰ دقیقه انجام می‌شود كه در مقایسه با فعالیت ۱۱ ساعته بازار سهام اروپا و معاملات تقریبا ۲۴ ساعته در بازارهای ایالات متحده و یوركس بسیار ناچیز به نظر می‌رسد.
ساعات معاملاتی بورس تهران حتی در مقایسه با بازارهای آسیایی نظیر توكیو و سنگاپور، استانبول، كراچی، اوكراین و عربستان نیز بسیار كم‌تر است. لذا بازنگری ساعات معاملاتی بورس تهران به دلایل زیر ضروری است.
- تعداد روزهای تعطیل رسمی در ایران
تعداد روزهای معاملاتی در بورس تهران به دلیل تعدد روزهای تعطیل رسمی بسیار كمتر از بازارهای مشابه است. علاوه بر این روزهای تعطیل پایان هفته آن نیز با دنیا اختلاف دارد و این موضوع فرصت اندكی برای همكاری‌های بین‌المللی باقی می‌گذارد.
- راه‌اندازی سیستم معاملات جدید
طی سال ۱۳۸۷ سامانه معاملاتی جدید راه‌اندازی خواهدشد و با توجه به عدم آشنایی كافی استفاده‌كنندگان از این نرم‌افزار، می‌توان با افزایش زمان معاملات، مانع كاهش كارایی معامله‌گران شد تا تسلط برای كار با سیستم معاملات جدید محقق شود.
- ساعت كار در بانك‌ها
بازار پول رقیب سنتی بازار سرمایه و سهام است و در حال حاضر ساعات كاری این بازار به مراتب بیشتر از ساعات معاملاتی بازار سهام است.
- افزایش تعداد شركت‌ها و ابزارها در آینده
هرچند از سال ۱۳۸۰ تاكنون ساعت معاملاتی بورس تغییری نكرده اما طی این مدت تعداد شركت‌های پذیرفته شده، تعداد دفعات معامله، تعداد سهامداران فعال و ... به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است.همچنین با توجه به برنامه‌های موجود برای پذیرش شركت‌های جدید و همچنین ورود ابزارهای نوین نظیر اوراق مشاركت، ضرورت افزایش ساعت معاملاتی بیش از پیش احساس می‌شود.
● اثرات افزایش ساعت معاملاتی
در این گزارش آمده است : هرچند كه ممكن است در ابتدا حجم معاملات به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش نیابد اما سرمایه گذاران فرصت بیشتری برای تصمیم‌گیری و تحلیل بازار خواهند داشت و این موضوع افزایش فعالیت بورس تهران را در پی خواهد داشت. علاوه بر این افزایش ساعات معاملاتی فرصت بیشتری برای انتشار اطلاعات برای فعالان بازار فراهم می‌كند و از سوی دیگر امكان انجام معامله را برای سرمایه‌گذاران خردی كه در ساعات معمول كاری نمی‌توانند روندهای بازار را پیگیری كنند، فراهم می‌آورد.
این مسایل موجب افزایش كارایی و بهره‌وری بورس در بلند‌مدت خواهد شد. به ویژه آن كه این افزایش، بار هزینه‌ای اضافی به مشاركت كنندگان و كارگزاران و سامانه معاملاتی تحمیل نخواهد كرد.
● نتیجه‌گیری
در خاتمه این بررسی عنوان شده : باید در نظر داشت كه پیشرفت‌های تكنولوژیك، انتخاب‌های جدیدی از جمله فاركس یا معامله در بازارهای سهام كشورهای دیگر برای سرمایه‌گذاران فراهم كرده و عدم توجه به تغییرات ایجاد ده در شرایط جهانی و محیطی به لزوم بورس تهران را از گردونه رقابت خارج می‌كند.
لذا ضروری است بورس تهران با استقبال از روندهای جهانی و اتخاذ راهبرد بلند‌مدت برای استفاده از فرصت‌های ناشی افزایش ساعت نشست‌های معاملاتی، به دنبال افزایش معاملات و ارزش بازار خود باشدف در غیر این صورت ریسك از دست دادن تعداد زیادی از فعالان بازار كه فرصت‌های دیگر سرمایه گذاری را انتخاب خواهند كرد، وجود خواهد داش